INTRODUCTION: This cross-sectional study aimed to determine the prevalence of sarcopenia and investigate the associated clinical and biochemical factors in geriatric patients with non-dialysis chronic kidney disease (CKD).
METHODS: Seventy-one pre-dialysis CKD patients followed in geriatric and nephrology outpatient clinics were enrolled. Sarcopenia was diagnosed according to the EWGSOP2 criteria using the skeletal muscle index (SMI; bioelectrical impedance analysis), handgrip strength (dynamometer), 4-metre gait speed, and five-times sit-to-stand test. Patients with probable sarcopenia were included in the sarcopenic group. The Mann-Whitney U test, Fisher's exact test, and univariate logistic regression analysis were applied.
RESULTS: The median age was 71.8±4.4 years, and 45.1% of patients were male. The prevalence of sarcopenia was 22.5% (n=16), with defined sarcopenia at 14.1% and probable sarcopenia at 8.5%. BMI was significantly lower in patients with sarcopenia (26.2 vs. 31.9 kg/m²; p=0.009). The SMI, fat-free mass index (FFMI), and handgrip strength were significantly lower in the sarcopenic group (all p<0.05). Hemoglobin showed a strong positive correlation with SMI (r=+0.524; p<0.001) and handgrip strength (r=+0.437; p<0.001). In univariate logistic regression analysis, BMI was the only significant independent predictor (OR=0.801; 95% CI: 0.677–0.947; p=0.009).
DISCUSSION AND CONCLUSION: Sarcopenia prevalence was 22.5% in non-dialysis CKD patients, and low BMI was an independent risk indicator. The strong correlation between hemoglobin and muscle parameters supports the role of renal anemia in the pathophysiology of sarcopenia. Early sarcopenia screening and body composition assessment are recommended for CKD follow-up.
Keywords: Anemia, chronic kidney disease, older adults, sarcopenia
GİRİŞ ve AMAÇ: Bu kesitsel çalışmada diyaliz dışı kronik böbrek yetmezliği (KBY) olan geriatrik hastalarda sarkopeni sıklığının belirlenmesi ve ilişkili klinik ile biyokimyasal faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Geriatri ve nefroloji polikliniklerinde izlenen 71 prediyaliz KBY hastası çalışmaya dahil edildi. Sarkopeni tanısı EWGSOP2 kriterleri doğrultusunda; biyoelektrik impedans analizi ile ölçülen skeletal kas indeksi (SMİ), el dinamometresi ile ölçülen el kavrama kuvveti, 4 metre yürüme testi ve beş kez otur-kalk testi kullanılarak konuldu. Olası sarkopeni vakaları sarkopenik gruba dahil edildi. Gruplar arası karşılaştırmada Mann-Whitney U ve Fisher's exact testi, ilişkili değişkenlerin belirlenmesinde univaryat lojistik regresyon kullanıldı.
BULGULAR: Ortalama yaş 71.8±4.4 olan hastaların %45.1'i erkekti. Sarkopeni sıklığı %22.5 (n=16) olarak saptandı; tanımlı sarkopeni %14.1, olası sarkopeni %8.5 oranındaydı. Sarkopenik hastalarda VKİ anlamlı düşük bulundu (26.2'ye karşı 31.9 kg/m²; p=0.009). SMİ, yağsız kitle indeksi (FFMİ) ve el kavrama kuvveti sarkopenik grupta belirgin düşüktü (tümü p<0,05). Hemoglobin ile SMİ arasında güçlü pozitif korelasyon saptandı (r=+0.524; p<0.001). Univaryat lojistik regresyon analizinde yalnızca VKİ bağımsız ilişkili faktör olarak belirlendi (OR=0.801; %95 GA: 0.677–0.947; p=0,009).
TARTIŞMA ve SONUÇ: Diyaliz dışı KBY hastalarında sarkopeni sıklığı %22,5 olup düşük VKİ bağımsız bir risk göstergesidir. Hemoglobin ile kas kütlesi ve kas gücü arasındaki güçlü korelasyon, renal aneminin sarkopeni patofizyolojisindeki rolünü desteklemektedir. KBY takibinde erken dönemden itibaren sarkopeni taraması ve vücut kompozisyonu değerlendirmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Anemi, kronik böbrek yetmezliği, yaşlı hasta, sarkopeni