INTRODUCTION: This study aimed to evaluate the effectiveness of Basic Life Support (BLS) training provided to muhtars (community leaders) in Ankara using a
pre-test/post-test design.
METHODS: This descriptive cross-sectional study was conducted between May and October 2025 with 673 volunteer muhtars from 16 districts of Ankara. Participants received a standardized 16-hour training program (8 hours theoretical, 8 hours practical) based on the American Heart Association 2020 guidelines. Knowledge levels were assessed using a 20-item test administered before and after the training. Statistical analyses were performed using the Kruskal–Wallis test and Spearman’s correlation analysis.
RESULTS: The mean test score increased significantly from 63.7±12.7 before training to 90.8±8.8 after training (p=0.001). The overall success rate was 90.3%. A significant positive correlation was observed between educational level and examination performance, with participants having higher education levels achieving better scores.
DISCUSSION AND CONCLUSION: The 16-hour BLS program significantly improved community leaders' theoretical knowledge and practical skills. Given the low bystander CPR rates in Türkiye, training community leaders is a strategic intervention to improve OHCA survival. Periodic refresher training and nationwide adoption of this model are recommended to strengthen community emergency response capacity.
Keywords: Basic life support, cardiopulmonary resuscitation, community education, community leaders, out-of-hospital cardiac arrest
GİRİŞ ve AMAÇ: Hastane dışı kardiyak arrest (OHCA), dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Türkiye’de olay yeri tanıklarının kardiyopulmoner resüsitasyon (KPR) uygulama oranı %2.9 gibi oldukça düşük bir düzeydedir. Köy ve mahalle muhtarları, özellikle ambulans ulaşım süresinin uzun olduğu kırsal bölgelerde, ilk müdahaleyi yapabilecek stratejik toplum liderleridir.Bu çalışma, Ankara ilindeki muhtarlara verilen Temel Yaşam Desteği (TYD) eğitiminin etkinliğini ön test/son test tasarımı kullanarak değerlendirmeyi amaçlamıştır.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Tanımlayıcı kesitsel çalışma, Ankara’nın 16 ilçesinden 673 gönüllü muhtar ile Mayıs–Temmuz 2025 tarihleri arasında yürütüldü.Katılımcılara, American Heart Association (AHA) 2020 kılavuzlarına dayalı 16 saatlik (8 saat teorik, 8 saat uygulamalı) standart eğitim verildi. Bilgi düzeyi, eğitim öncesi ve sonrası uygulanan 20 soruluk testle değerlendirildi. İstatistiksel analizler SPSS 25.0 programı kullanılarak yapıldı; grup karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis testi, sürekli değişkenlerde ise Spearman korelasyon analizi uygulandı.
BULGULAR: Eğitim öncesi ortalama test puanı 63.7 ± 12.7 iken, eğitim sonrasında bu değer anlamlı derecede artarak 90.8 ± 8.8’ye yükseldi (P = 0.001). Genel başarı oranı %90.3 olarak bulundu. Eğitim düzeyi ile sınav başarısı arasında anlamlı ve pozitif bir korelasyon saptandı. Daha yüksek eğitim seviyesine sahip katılımcılar, ilkokul mezunlarına kıyasla daha iyi performans gösterdi.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Uygulanan 16 saatlik TYD eğitim programı, muhtarların hem teorik bilgi düzeylerini hem de uygulama becerilerini anlamlı derecede artırmıştır. Türkiye’de olay yeri tanıklarının CPR uygulama oranlarının düşük olması, muhtarlar gibi toplum liderlerinin eğitilmesi, hastane dışı kardiyak arrest olgularında sağkalımı artırmaya yönelik stratejik bir müdahale niteliğindedir. Toplumda acil müdahale kapasitesini geliştirmek amacıyla, periyodik tazeleme eğitimleri ve bu eğitimin ülke çapında uygulanması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Temel Yaşam Desteği, Kardiyopulmoner Resüsitasyon, Toplum Eğitimi, Toplum Liderleri, Hastane Dışı Kardiyak Arrest